Twoja jednostka: Ochotnicza Straż Pożarna w Kcyni

2009-01-30, o 0:54 - ModlinaOSP, czytany 3441 razy.

Najtragiczniejsze w historii miasta były pożary w 1441 i 1775 roku, które doszczętnie zniszczyły ówczesną zabudowę miasta. W każdym okresie historycznym działania na wypadek pożogi wymagały od mieszkańców zorganizowania w działaniu, zwłaszcza w okresie drewnianej zabudowy miasta. Ochotnicza Straż Pożarna w Kcyni powstała dnia 2 sierpnia 1893 roku.  Jest to oficjalnie udokumentowana data założenia jednostki spisana w oświadczeniu druha Wiktora Bethke, jednego z pierwszych jej członków, późniejszego długoletniego komendanta. Z inicjatywą założenia Straży Pożarnej wystąpił ówczesny Burmistrz Miasta Kcynia Pan Ludwik Knapkiewicz.

2 sierpnia 1893 roku Burmistrz Miasta, Polak zwołał zebranie obywateli,
na którym wybrany został pierwszy Zarząd Ochotniczej Straży Pożarnej
oraz przyjęci do służby pierwsi członkowie. W skład pierwszego Zarządu
kcyńskiej drużyny strażackiej weszli:

• Korytowski -  Przewodniczący,
• Franciszek Ignatowski -  Zastępca przewodniczącego,
• Floegel  -  Sekretarz (sekretarz Magistratu).
  

W dniu założenia jednostka liczyła 32 członków. Powstanie OSP przyjęte zostało z entuzjazmem i zrozumieniem przez społeczeństwo Kcyni, które od tej pory zyskało sojusznika w niesieniu pomocy przy zaistniałych pożarach i klęskach żywiołowych. Na początku swej działalności kcyńska drużyna strażacka dysponowała następującym sprzętem gaśniczym: 1 sikawka ręczna, 36 mb. węża tłocznego, 1 beczkowóz, 12 kuf żelaznych, 12 wiader płóciennych, bosaki, topory.

Pierwszą sikawkę konną miasto ufundowało i sprezentowało straży w roku 1900. Dodatkowym prezentem było 100 mb. węża oraz 6 drabin hakówek. W 1906 roku jednostka wzbogaciła się o rozsuwaną drabinę mechaniczną 15 metrowej długości. W tym okresie Straż Pożarna w Kcyni dysponowała stosunkowo dobrym wyposażeniem sprzętowym i uzbrojeniem.

W okresie I wojny światowej wielu strażaków powołanych i wcielonych zostało do armii pruskiej, uczestnicząc w działaniach wojennych. W 1918 roku wielu członków społeczności strażackiej spontanicznie uczestniczyło w wielkim zrywie narodowo-wyzwoleńczym, jakim było Powstanie Wielkopolskie, zapisując w nim swe chlubne karty. W naszej trudnej, skomplikowanej historii był to jedyny zryw narodu, który zakończył się pełnym militarnym i politycznym sukcesem, włączając Wielkopolskę, a wraz z nią Pałuki w granice odradzającej się z letargu zaborów Rzeczypospolitej Polskiej. Miasto Kcynia wyzwolone zostało spod panowania pruskiego w noc sylwestrową z 1918/1919 rok.

Jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej kontynuowała swą działalność w nowych społeczno-politycznych warunkach. Wybrany został pierwszy powojenny Zarząd, którego funkcjonariuszami zostali:

• F. Ignatowski -  Naczelnik,
• M. Jankowski -  Zastępca naczelnika, 
• S. Olszak -  Sekretarz.

Dnia 16 kwietnia 1920 roku decyzją Magistratu Miasta Kcyni OSP przystąpiła do Wielkopolskiego Związku Straży Pożarnych w Poznaniu, który powstał dnia 11 stycznia 1920 roku po rozwiązaniu dotychczas istniejącego Prowincjonalnego Związku Straży Pożarnych.

Doniosłym i prestiżowym wydarzeniem było dla Ochotniczej Straży Pożarnej w Kcyni ufundowanie i poświęcenie sztandaru. Miało ono miejsce w dniu 3 maja 1928 roku. Chrzestnymi sztandaru byli: Zofia Bethkowa i Władysław Rybarczyk, Irena Kozłowska i Stanisław Jedwabny, Wanda Bukiewiczowa i Jan Witucki. Pierwszym chorążym sztandaru był druh Roman Bentkiewicz, pierwszymi podchorążymi druhowie Grodnicki i Doberstein.

W 1930 roku Straż w Kcyni posiadała wieżę do ćwiczeń, szopę do kuf i murowany budynek z palonej cegły, w którym przechowywano sprzęt i urządzenia gaśnicze. Jednostka wyposażona była w dwie sikawki, 800 mb. Węży gaśniczych, drabiny z hakami, topory, szpadle, haki ogniowe, węborki parciane, wózek do węży, pompy ssące, mundury robocze, latarnie, pochodnie, linki, trąbki alarmowe, piszczałki sygnałowe, drabinę mechaniczną, apteczkę. W 1930 roku ustanowiono na obwód wójtostwa Kcynia stanowisko odrębnego ogniomistrza, którym został druh W. Bethke. W tym samym roku uchwalono przystąpienie OSP do Związku Straży Pożarnych Okręgu Szubińskiego w Szubinie. Deklarację przystąpienia do tego Związku wysłano dnia 2 października 1930 roku.

Wybuch II wojny światowej sprawił, że znów wielu braci strażaków ująć musiało broń w swe ręce i walczyć w obronie ojczyzny z nawałnicą hitlerowską. Losy ich były bardzo różne, niektórym nie było dane powrócić do domu, inni za bramami obozów i łagrów zmuszeni byli czekać do 1945 roku. Jak zawsze w historii miasta, tak i na tej karcie nie zabrakło członków Straży Pożarnej. Naczelnik OSP druh Konieczny i kościelny Pan Barzyński z narażeniem życia ukryli i zabezpieczyli sztandar jednostki oraz dokumentację przed okupantem. W Latach 1939 do 1943 roku kcyńska straż zdominowana została przez Niemców, którzy strażaków narodowości polskiej nie dopuszczali do służby pożarniczej. W 1945 Niemcy uciekając z Kcyni przed nacierającym frontem ogołocili doszczętnie jednostkę ze sprzętu i wyposażenia. Miasto Kcynia spod okupacji hitlerowskiej wyzwolone zostało dnia 22 stycznia 1945 roku.

Pierwsze powojenne zebranie organizacyjne Ochotniczej Straży Pożarnej w Kcyni odbyło się dnia 2 marca 1945 roku, na którym wybrano nowy Zarząd jednostki i przyjęto program działania w nowych warunkach, w nowej rzeczywistości. W skład Zarządu między innymi weszli: druh Stefan Olszak obejmując funkcję Prezesa, druh Władysław Krzeszewski na funkcję Naczelnika, druh Ludwik Gola na funkcję Sekretarza.

Po wojnie sprowadzono do Kcyni samochód marki TEMPO, dwie motopompy, węże i inne niezbędne uzbrojenie. Na walnym zebraniu, które odbyła się 16 marca 1946 roku wybrano Zarząd w następującym składzie:

• druh Bogdan Wierzbicki -  Prezes,
• druh Władysław Krzeszewski -  Naczelnik,
• druh Ludwik Gola -  Sekretarz,
• druh Ignacy Smarszcz -  Skarbnik, 
• druh Stanisław Bem -  Gospodarz.

Komisję rewizyjną wybrano w składzie: Jan Klimek, Alojzy Pezacki, Alojzy Semrau.

6 sierpnia 1946 roku zakupiono z Powiatowej Spółdzielni Samopomocy-Chłopskiej w Szubinie samochód marki Fordson z przeznaczeniem tylko do służby strażackiej. W roku 1948 zapadła decyzja rozebrania drewnianej wspinalni, której koszt remontu znacznie przewyższyłby jej wartość. Podjęto uchwałę o budowie nowej wspinalni murowanej, na ten cel postanowiono wyasygnować część środków własnych. W lutym 1948 roku zakupiono i zamontowano na budynku Prezydium Miejskiej Rady Narodowej elektryczną syrenę alarmową, która do dnia dzisiejszego wzywa brać strażacką do walki z żywiołem. Od 1950 roku z inicjatywy druhów Władysława Krzeszewskiego, Ludwika Goli, Edmunda Czerwińskiego i Aleksandra Kothera uruchomiono przy OSP warsztat stolarski, który dochodami swymi zasilić miał stan kasy strażackiej.

W 1962 roku OSP Kcynia otrzymała samochód pożarniczy Star 21 , który wzmógł operatywność jednostki, skuteczność i szybkość działania. W dniach 12-14 czerwca 1962 roku jednostka brała udział w zwalczaniu klęski powodziowej w powiecie chełmińskim, wyróżniając się ofiarnością i zaangażowaniem w walce z żywiołem. Szczególnie bogatym w wydarzenia dla Ochotniczej Straży Pożarnej w Kcyni był rok 1968. Uchwałą Zarządu Głównego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych nr 22 z dnia 26 kwietnia 1968 roku OSP w Kcyni uhonorowano i udekorowano Złotym Znakiem Związku za 75-letnią, zaszczytną i owocną działalność w chlubnej służbie pożarniczej dla dobra społeczeństwa, w ratowaniu życia ludzkiego.

W roku 1981 przystąpiono do budowy nowej remizy, wykonawcą której była Wielobranżowa Usługowa Spółdzielnia Pracy w Kcyni. W grudniu 1981 roku po wprowadzeniu w kraju stanu wojennego zabrano z jednostki celem zabezpieczenia zabytkowy sztandar z wizerunkiem św. Floriana ufundowany w 1928 roku. Przez prawie 10 lat losy sztandaru były nieznane. Czynione starania Zarządu o odzyskanie sztandaru napotykały na ściany milczenia, obojętności i niewiedzy. Bywały chwile, że wątpiono w celowość dalszych poszukiwań, coraz częściej padały stwierdzenia, że sprawa jest beznadziejna, że sztandaru już nie ma. Dużą pomocą i zaangażowaniem w poszukiwaniach wykazał się nieżyjący już proboszcz parafii Kcynia, ksiądz prałat Wiesław Kreisner. W swych poszukiwaniach natrafił na ślad sztandaru w Szubinie. W sierpniu 1989 roku sztandar powrócił do jednostki na swoje miejsce w gablocie i znów uświetnia uroczystości strażackie, państwowe i kościelne. 9 grudnia 1984 roku nastąpiło uroczyste otwarcie Domu Strażaka. Od tego dnia strażacy kcyńscy dysponują okazałym obiektem wraz z dużą salą, kuchnią i zapleczem kuchennym, pomieszczeniem dla prac Zarządu, garażami dla wozów bojowych z prawdziwego zdarzenia.

Szczególnymi osiągnięciami w pracy jednostki oraz zaangażowaniem w służbie wyróżnili się druhowie:

• Seweryn Semrau  - długoletni Prezes jednostki, od 1986 roku Prezes Honorowy,
• Brunon Tycner -  długoletni Skarbnik jednostki, czynny do śmierci,
• Florian Gąsiorowski   długoletni Naczelnik jednostki, od 1987 r. Naczelnik Honorowy,
• Wojciech Zmudziński - długoletni Z-ca Naczelnika, od 1987 r Honorowy Z-ca Naczelnika,
• Jan Nowicki,
• Henryk Wiśniewski,
• Władysław Krzeszewski -  długoletni Naczelnik OSP,
• Edmund Czerwiński,
• Aleksander Kother,
• Franciszek Pisarek -  długoletni Gospodarz OSP.

W listopadzie 1990 roku, w czynie społecznym, przedłużono boks garażowy w starej remizie. Dalszym rozszerzeniem działalności zarobkowej było podpisanie umowy z Zespołem Ekonomiczno-Administracyjnym Szkół Gminy Kcynia, które nastąpiło w grudniu 1990 roku. Od stycznia 1991 roku OSP zajęła się przewozem dzieci i młodzieży do szkół. W lipcu 1992 roku przedłużono dwa boksy garażowe o 2,5 m, przeprofilowano konstrukcję dachu, wymieniono pokrycie dachowe, uzupełniono tynki wewnętrzne i zewnętrzne.

Dziś jednostka OSP w Kcyni posiada 3 wozy gaśnicze : GBA 2,5 /16 Star-MAN , GCBA 6/32 Jelcz 315 i GLM 8 Daewoo Lublin.

Skuteczne alarmowanie jest potrzebne, gdyż jednostka zalicza ponad 200 interwencji w roku. W mieście wyją 3 syreny alarmowe, załączane selektywnie + osobiste alarmowanie (pagery). Od 1,5 roku w jednostce naszej OSP pracuje podstacja pogotowia ratunkowego. Współpraca układa się doskonale. Mamy wiele wspólnych ćwiczeń i szkoleń z zakresu ratownictwa medycznego i technicznego. W remizie zaczęły się prace remontowe. Pozyskaliśmy odpowiednie środki na wymiane okien, naprawe elewacji naszej Strażnicy. W 2004 roku w życiu jednostki doszło do  tragicznej sytuacji.

Jednostka została zadysponowana do usunięcia plamy oleju po kolizji. Do zdarzenia wyjechał zastęp GBA 2,5/16. Podczas rutynowych działań zasłabł dowódca akcji Stanisław Bajczyk. Podjęta reanimacja niestety nie przyniosła skutków. Po kilkudziesięciu minutach przytomność stracił Mirosław Schmidt - kierowca, naczelnik  jednostki. Po przewiezieniu do szpitala zmarł. Przyczyną śmierci naszych kolegów był zawał serca. Pośmiertnie zostali odznaczeni za swoją działalność Złotym Krzyżem Zasługi. Odnosimy sukcesy w zawodach sportowo-pożarniczyc na szczeblu wojewódzkim, wcześniej w historii nawet na ogólnopolskim. Mamy wyszkolonych Strażaków -r atowników, 7 kierowców, 10 dowódców sekcji. Prowadzimy wiele ćwiczeń i bierzemy udział w świętach kościelnych i państwowych.

Sprzęt na GBA 2,5/16 Star-Man:

1. Kabina pojazdu:

• Radiostacja + radiostacja nasobna Motorola,

• Latarki sztuk 2 + latarka do zapalniczki,

• Maski do aparatów ochrony dróg oddechowych szt. 2,

• Zestaw do usuwania owadów + 3 kombinezony ochronne.

      2. Roleta pierwsza z lewej:

• Zestaw ratowniczy PSP-R1 (torba ratownicza, deska ortopedyczna),

• Szyny Cramer-a,

• Kamizelka KED-a,

• Agregat prądotwórczy + przedłużacze,

• Zestaw służący do oświetlenia miejsca zdarzenia (halogeny itp.),

• Podbieraki,

• Aparat ochrony dróg oddechowych AUER+ czujnik bezruchu,

• Poduszki pneumatyczne wysokociśnieniowe,

• Kombinezony żaroodporne,

• Torba ratownicza.

      3. Roleta druga z lewej:

• Zestaw WEBER (nożyce hydrauliczne, rozpieraki),

• Siekiero-młot,

• Pilarka Husqvarna,

• Przecinarka Sthil.

       4. Trzecia roleta z lewej:

• Sorbent,

• Przedmioty służące do oznaczenia miejsca zdarzenia (pachołki, oświetlenie),

• Hydrant stojący + klucz do hydrantu stojącego.

       5. Roleta z tyłu:

• Przedział autopompy,

      6. Roleta pierwsza z prawej:

• Armatura pożarnicza,czyli:

• Rozdzielacz,

• Prądownice typu TURBO - JET sztuk 3,

• Klucz do hydrantu, do nasad wężowych,

• Aparat ochrony dróg oddechowych AUER+ czujnik bezruchu,

• Butle zapasowe do aparatów sztuk: 4,

• Redukcje sztuk 3,

• Kanistry z paliwem do pił i agregatów.

       7. Roleta druga z prawej:

• Węże W 75 sztuk 10,

• Węże W 52 sztuk 7.

       8. Roleta trzecia z prawej strony:

• Linia szybkiego natarcia W 25,

• Gaśnice proszkowe sztuk 2,

• Pływak,

• Pompa pływająca.

      9. Dach pojazdu:

• Sztywny hol,

• Węże Ssawne sztuk 2,

• Drabiny nadasadowe sztuk 2,

• Drabina ratownicza D10W,

• Liny stalowe,

• Łopaty,szpadle,widły,

• Mostki przejazdowe,

• Tłumice sztuk 2,
• Działko wodno - pianowe.

Sprzęt dostępny na GCBA 6/32 Jelcz 315:

• W kabinie wozu radiostacja Motorola + radiostacja nasobna; dwa aparaty ochrony dróg oddechowych Auer; torba ratownicza; pasy z zatrzaśnikami i toporkami sztuk cztery,dwie maski do aparatów,latarka; 

• Na dachu wozu: dwie drabiny nasadowe, dwie podpinki, dwa mostki przejazdowe, dwa węże Ssawne 110, działko wodno - pianowe;
• Pierwsza skrytka z lewej strony: rozdzielacz, dwie prądownice typu turbo-jet, trzy redukcje, kurtyna wodna, linka ratownicza, trzy prądownice, wysysacz głębinowy, wytwornica pianowa WP 52; 
• Druga skrytka z lewej strony: osiem odcinków węży W 75, wytwornica pianowa WP 75, klucz do hydrantu;
• Trzecia skrytka z lewej strony: szybkie natarcie W 25, Agregat prądotwórczy Honda, osiem sztuk węża W 52;
• Pierwsza skrytka z prawej strony: pilarka do drewna marki STIHL, kanisterek z mieszanką (olej + paliwo), osiem odcinków węża W 75;
• Druga skrytka z prawej strony: klucz do hydranty stojącego, hydrant stojący, osiem odcinków węża W 52;
• Trzecia skrytka z prawej: motopompa pływająca Leda, sprzęt oświetleniowy, przedłużacz.

Zdjęcia, informacje: Michał Modliński, Robert Koniec, Archiwum OSP - zmienione na potrzeby serwisu.